m_5711_apple-healthy-food-17536814

Τι ρόλο παίζει η διατροφή στην εμφάνιση καρκίνου;
Οι διατροφικές συνήθειες σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνου. Διάφορες μορφές καρκίνου έχει βρεθεί ότι συνδέονται με τη διατροφή. Η διατροφή, συμπεριλαμβανομένων της υπερκατανάλωσης θερμίδων και της συνακόλουθης παχυσαρκίας θεωρείται ότι ευθύνεται για περίπου το 15% των περιπτώσεων καρκίνου στις αναπτυγμένες χώρες.

Η παχυσαρκία έχει σχέση με τον καρκίνο;
Η παχυσαρκία είναι επιβαρυντικός παράγοντας για αρκετές μορφές καρκίνου κυρίως για καρκίνους του νεφρού, του ενδομητρίου, του παχέος εντέρου και του μετεμμηνοπαυσιακού καρκίνου του μαστού. Δεν είναι γνωστοί οι λόγοι για κάθε περίπτωση κακοήθους νεοπλασίας, αλλά για τους καρκίνους του μαστού και του ενδομητρίου η παχυσαρκία φαίνεται ότι επιδρά με αύξηση των επιπέδων οιστρογόνων ορμονών κατά την μετεμμηνοπαυσιακή περίοδο.

Υπάρχουν νεότερα στοιχεία σχετικά με την έρευνα για τη Μεσογειακή Διατροφή;
Συνοπτικά μπορεί να υποστηριχθεί, βάσει ερευνητικών δεδομένων, ότι η παραδοσιακή Ελληνική Μεσογειακή διατροφή, όπως συνοψίζεται στο από 10ετίας πρότυπο το οποίο έχει υιοθετηθεί από την Ελληνική Πολιτεία, ελαχιστοποιεί την πιθανότητα εμφάνισης διατροφο-εξαρτώμενων κακοήθων νεοπλασιών.
Η προσήλωση στην Ελληνική παραδοσιακή Μεσογειακή διατροφή, όπως κατέδειξε η Ελληνική έρευνα ΕΠΙΚ, η οποία παρακολουθεί την υγεία 28.500 Ελλήνων σε ολόκληρη την Ελλάδα, κατέδειξε ότι σχετίζεται με μειωμένη θνησιμότητα από διάφορες μορφές καρκίνου. Το εύρημα αυτό επιβεβαιώθηκε σε άλλες μεγάλες έρευνες οι οποίες έγιναν στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Πέραν της θετικής επίδρασης στην πρόληψη διαφόρων μορφών καρκίνου η Ελληνική παραδοσιακή διατροφή συνδέεται επίσης με την πρόληψη καρδιοαγγειακών νοσημάτων.

diatrofi-1.11.2012-1

Ομάδες τροφίμων και πώς συνδέονται με διάφορες μορφές καρκίνου

Η υπερκατανάλωση κόκκινου κρέατος αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, ενώ η αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών φαίνεται ότι μειώνει τον κίνδυνο αρκετών μορφών καρκίνου, κυρίως δε των καρκίνων της στοματοφαρυγγικής κοιλότητας, του λάρυγγα και του οισοφάγου.
Τα κορεσμένα λιπίδια έχουν ενοχοποιηθεί για τον καρκίνο του μαστού και του παχέος εντέρου. Υπάρχουν ορισμένες έρευνες που στηρίζουν την άποψη ότι το ελαιόλαδο δρα προστατευτικά για τους καρκίνους της στοματοφαρυγγικής κοιλότητας, τον καρκίνου του μαστού και τον καρκίνου του παχέος εντέρου.
Η κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών συνδέεται με την εμφάνιση καρκίνου. Υπερβολική κατανάλωση οινοπνεύματος αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού στις γυναίκες, καρκίνου του ήπατος και στα δύο φύλα και καρκίνου της στοματοφαρυγγικής κοιλότητας, του λάρυγγα και του οισοφάγου, κυρίως σε καπνιστές. Αντίθετα, η μετρημένη κατανάλωση κρασιού κατά τα γεύματα (1 ποτηράκι κρασί για τις γυναίκες και 3 ποτηράκια κρασιού για τους άντρες την ημέρα), παρέχει προστασία έναντι της πολύ συχνής στεφανιαίας νόσου.
Όσον αφορά τις τροφές, έχει διατυπωθεί η άποψη ότι υπάρχουν κίνδυνοι από τα χημικά που χρησιμοποιούν οι αγρότες (π.χ. αντιβιοτικά ή αυξητικές ορμόνες στα ζώα, φυτοφάρμακα στα λαχανικά κ.τ.λ.). Δεν έχει αποδειχθεί ότι υπάρχουν τέτοιοι κίνδυνοι, αλλά επειδή διατυπώθηκαν υποψίες, υπάρχει ανάγκη ελαχιστοποίησης της συγκέντρωσης των ουσιών αυτών στα τρόφιμα.
Διάφορες έρευνες κάνουν λόγο για ευεργετική δράση διαφόρων βιταμινών (βιταμίνης Α, βήτα καροτένιο, σελήνιο). Διαπιστώθηκε, όμως, ότι η λήψη των ουσιών αυτών με τη μορφή συμπληρωμάτων διατροφής δεν παρέχει προστασία κατά του καρκίνου.
Ο τρόπος παρασκευής παίζει ρόλο όσον αφορά την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου, ειδικότερα στην περίπτωση υπερκατανάλωσης επεξεργασμένων κρεάτων (αλλαντικών).
Αντωνία Τριχοπούλου, Καθηγήτρια
Συνεργαζόμενο Κέντρο Διατροφής Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Ελληνικό Ίδρυμα Υγείας